Więcbork na starej fotografii...
Od redaktora
Album dawnych fotografii poświęcony miastu i gminie Więcbork, który prezentujemy w ramach Krajeńskich Zeszytów Historycznych, jest pierwszą tego typu publikacją w odniesieniu do miejscowości Powiatu Sępoleńskiego. Zasadniczą część zbioru stanowią pocztówki i fotografie pochodząca z archiwów prywatnych mieszkańców gminy, którzy w 1996 roku, w odpowiedzi na apel burmistrza Więcborka, Andrzeja Maracha, udostępnili je Urzędowi Miejskiemu. W ciągu kilku następnych lat zbiory te uległy dalszemu wzbogaceniu m.in. o kilkanaście unikalnych pocztówek i zdjęć z kolekcji osób zamieszkałych poza terenem gminy Więcbork (m.in. Łobżenica, Kamień Kr.). Wszystko to złożyło się na wyjątkowo ciekawy zbiór o znaczących walorach historycznych. Niektóre bowiem fotografie, w tym koloryzowane pocztówki pochodzą z początku ubiegłego wieku. Większość z nich przedstawia różne ujęcia najciekawszych miejsc i budowli miasta, jak rynek, główne ulice, promenadę, kościoły... Teren gminy - poszczególne wsie są reprezentowane skromniej, chociaż udało się pozyskać kilka ciekawych fotografii dotyczących większych miejscowości, jak Runowa czy Sypniewo. Niewątpliwą nowością, jeśli idzie o wydawnictwa tego typu jest wyjątkowo szeroko rozbudowany rozdział poświęcony dawnym mieszkańcom gminy. Znalazły się tu fotografie szkolne, z imprez kulturalnych i wycieczek, reprezentacyjne "portrety" stowarzyszeń społecznych, a nawet scenki rodzinne. Bowiem historia, to nie tylko ludzkie dokonania w postaci wybudowanych miast, wsi, szkól, ulic, pałaców, dworów... ale również (a może przede wszystkim) sami ludzie - ich codzienne życie, zabawy, twórczość... Wydaje się, że dzięki temu album ten będzie jakby bardziej żywy, a wręcz ciekawszy, gdyż wielu z obecnych mieszkańców Więcborka odnajdzie w nim swoich ojców, dziadów i pradziadów. Niestety, w wielu przypadkach można określić tylko rodzaj stowarzyszenia lub organizacji, którą dana fotografia przedstawia, gdyż nie ma już osób, które mogłyby dokonać pełnej albo choćby częściowej identyfikacji. W kilku przypadkach zdecydowaliśmy się umieścić nawet bardzo nadgryzione zębem czasu pocztówki i zdjęcia, uznając że ich wartość historyczna zrekompensuje ubytki techniczne. Nie zawsze też zachowana jest kolejność chronologiczna jeśli idzie o datowania (w odniesieniu do części zdjęć można było określić datę tylko w przybliżeniu), co zostało uczynione świadomie z uwagi m.in. na chęć uniknięcia zbytniej monotonii. Za ramy administracyjne, w związku że przewidywane są kolejne publikacje z cyklu starej fotografii, przyjęto obecne granice gminy. Wiadomo, że na przestrzeni minionego wieku ulegały one kilkukrotnym zmianom (np. sprawa wsi: Wysoka i Zboże), a chodzi o maksymalne uczytelnienie publikacji dla dzisiejszego odbiorcy. Ramy czasowe zamyka rok 1945 - do momentu wyzwolenia Więcborka i innych miejscowości gminy spod okupacji niemieckiej.Album poprzedzony został krótkim rysem historycznym w celu przybliżenia dziejów tej części Krajny, która stanowi dziś teren miasta i gminy Więcbork.
Leszek Skaza